BỆNH WHITMORE (MELIOIDOSIS): CHỦ ĐỘNG NHẬN BIẾT VÀ PHÒNG NGỪA

2026-04-28

(Căn cứ Công văn số 219/TTGDSKTƯ ngày 23/4/2026 của Trung tâm Truyền thông Giáo dục Sức khỏe Trung ương)

Bệnh Whitmore (Melioidosis) là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Tác nhân này tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nguồn nước bề mặt bị ô nhiễm, đặc biệt tại các khu vực nhiệt đới.

Về đường lây truyền

Con người có thể mắc bệnh thông qua:

Tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước nhiễm khuẩn qua các vết trầy xước hoặc vết thương hở trên da
Hít phải bụi hoặc giọt nước chứa vi khuẩn
Sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm

Biểu hiện lâm sàng và mức độ nguy hiểm

Whitmore là bệnh có biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác, gây khó khăn trong chẩn đoán sớm. Các biểu hiện thường gặp gồm:

Sốt, ho, đau ngực, khó thở
Viêm phổi
Áp xe tại nhiều cơ quan
Nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng

Bệnh có thể tiến triển nặng và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Nhóm đối tượng nguy cơ cao

Người mắc bệnh nền: đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính
Người suy giảm miễn dịch
Người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn

Đặc điểm dịch tễ

Whitmore là bệnh ít gặp, chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm môi trường và không lây truyền phổ biến từ người sang người.
Bệnh lưu hành tại nhiều quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á và Bắc Australia.

Tại Việt Nam, bệnh ghi nhận rải rác hằng năm và có xu hướng gia tăng sau các đợt mưa lớn, ngập lụt, bão lũ.

KHUYẾN CÁO PHÒNG BỆNH

Để chủ động phòng ngừa bệnh Whitmore, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên khuyến cáo người dân:

Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước đọng hoặc nước bẩn, đặc biệt tại khu vực bị ô nhiễm hoặc ngập úng
Sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ như giày, ủng, găng tay khi lao động, làm vườn, vệ sinh môi trường
Che kín và chăm sóc tốt các vết thương hở; tránh để tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn
Không đi chân trần tại khu vực ẩm ướt, bùn lầy; hạn chế tắm, bơi tại nguồn nước nghi ô nhiễm
Thực hiện vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với môi trường nguy cơ
Sử dụng nguồn nước sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm
Người có bệnh nền cần tăng cường các biện pháp bảo vệ sức khỏe và theo dõi tình trạng bản thân
Khi có các biểu hiện nghi ngờ như sốt, ho, khó thở, áp xe hoặc nhiễm trùng kéo dài sau khi tiếp xúc môi trường nguy cơ, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời

KHUYẾN NGHỊ

Bệnh Whitmore hiện chưa có vắc xin phòng bệnh. Vì vậy, việc chủ động phòng ngừa, nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng là hết sức cần thiết.

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên khuyến cáo người dân không hoang mang, đồng thời chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh nhằm bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.